A building in Mohali that Punjab classes as a low, medium or high fire risk cannot have its building plan passed or get its completion certificate without a fire safety certificate. The Punjab Fire and Emergency Service Act, 2024 asks for two of them: a provisional certificate before the plan is approved and a final one before completion.

The rule matters to anyone buying, leasing or running a shop, office, factory, hotel or tower. Under section 23 of the Act, no authority may grant building plan approval, a completion certificate or an occupancy certificate without evidence of the fire safety certificate.

The law behind the rule

- Act: Punjab Fire and Emergency Service Act, 2024 (Punjab Act No. 12 of 2024)
- Governor's assent: 25 October 2024
- In force: from its publication in the Official Gazette; the copy on the central India Code portal carries a gazette header dated 26 November 2024

Which buildings are covered

Section 22 sorts sites, premises, buildings and pandals into low, medium and high fire risk, with the classes to be notified by the state government. The Act defines a building widely: any structure used for any purpose, built with or without permission, including sheds, garages and outhouses attached to it.

The Act itself sets two height points:

- Independent residential floors up to 17.5 metres, with stilts used only for parking, are treated as low rise.
- Industrial buildings in the G-1 and G-2 classes may rise to 21 metres, with no regular human habitation above 18 metres.

Mohali Buildings Need Fire Clearance Before Completion

Two certificates at two stages

1. Fire scheme: the building plan needs its firefighting scheme approved by the Director of Fire and Emergency Services or an officer the Director authorises.
2. Provisional Fire Safety Certificate: obtained before the building plan is approved.
3. Final Fire Safety Certificate: obtained before the completion certificate.
4. Periodic returns: after the final certificate, the owner or occupier files returns stating that the building matches the approved plan and that the firefighting equipment works.

Certificates are issued by a Nominated Authority, a fire officer recognised by gazette notification, on a complete application and payment of the prescribed fee. Licensed private firms, called Qualified Agencies, can do the preparatory work, but the Act says the power to issue a certificate cannot be handed to them. Decision timelines fall under the Punjab Transparency and Accountability in Delivery of Public Services Act, 2018.

How long a certificate lasts

The Act says a final certificate should ordinarily be valid for at least three years, unless the rules set a different period for particular risk classes.

For factories, Punjab's Industries Minister Tarunpreet Singh Sond announced on 30 June 2025 that the yearly fire renewal was being dropped, with validity set by hazard class:

- Light hazard industries: 5 years (43 types of industry named)
- Moderate hazard industries: 3 years (63 types)
- High hazard industries: 1 year, renewed every year (39 types)

The same announcement raised the height allowed for industrial buildings from 18 to 21 metres and moved fire plan approvals online, according to reports by Babushahi and Face2News on 30 June 2025. A legal-update service lists the change as the Punjab Fire and Emergency Services (Validity of Fire Safety Certificate) Rules, 2025, Notification No. 06/05/2025-2LG1/401. The validity periods rest on these reports; MA did not read the notification itself.

What owners must keep doing

- Install firefighting and life safety systems and keep them working at all times, following Parts III and IV of the National Building Code 2016.
- In a high risk building, appoint a private fire safety manager and inform the fire officer in writing. If none is appointed within 30 days, every owner and occupier is in default, jointly and severally.
- Give the fire officer information about the building and its water supply when asked.

A fire tax is allowed

Section 28 lets the state levy a fire tax on all owners of land and buildings in Punjab, plus a fire cess on that tax or on property tax, collected through the local body's existing tax system, along with user charges for fire response. The Act names no rate, and MA found no notified rate in the text it read.

Points to weigh

- A certificate valid at completion can expire later; the date on the current certificate, not the completion certificate, shows whether a building is covered today.
- For a factory, the hazard class decides whether the certificate runs for one, three or five years.
- In a high risk building, a shop or office tenant depends on the owners having appointed the fire safety manager.

MA reported earlier on fire safety audits ordered for Mohali's paying guest houses and restaurants and on the five-day go-ahead for new factories, which lists the fire certificate among its approvals.

Related reading

- Mohali GMADA Building Plan Sanction Fees and Timelines
- Punjab Gives New Mohali Factories a Go-Ahead in 5 Days
- Mohali House Owners Need Permission to Keep Paying Guests

Sources: The sources we use are listed on our Editorial Sources page.

This article reads the Punjab Fire and Emergency Service Act, 2024 as published on India Code (sections 1 to 31) and reports of 30 June 2025 on certificate validity, read on 21 November 2026. It is general information, not legal advice; the risk class and duties of any building depend on the notified rules and the fire department's own assessment.

मोहाली में जिस इमारत को पंजाब कम, मध्यम या अधिक आग के खतरे वाली श्रेणी में रखता है, उसका बिल्डिंग प्लान फायर सेफ्टी सर्टिफिकेट के बिना पास नहीं हो सकता और न ही उसे कम्प्लीशन सर्टिफिकेट मिल सकता है। Punjab Fire and Emergency Service Act, 2024 ऐसे दो सर्टिफिकेट मांगता है: प्लान मंजूर होने से पहले एक प्रोविजनल सर्टिफिकेट और कम्प्लीशन से पहले एक फाइनल सर्टिफिकेट।

यह नियम दुकान, दफ्तर, फैक्ट्री, होटल या टावर खरीदने, लीज पर लेने या चलाने वाले हर व्यक्ति के लिए मायने रखता है। Act की धारा 23 के तहत कोई भी अथॉरिटी फायर सेफ्टी सर्टिफिकेट के सबूत के बिना बिल्डिंग प्लान की मंजूरी, कम्प्लीशन सर्टिफिकेट या ऑक्यूपेंसी सर्टिफिकेट नहीं दे सकती।

नियम के पीछे का कानून

- Act: Punjab Fire and Emergency Service Act, 2024 (Punjab Act No. 12 of 2024)
- राज्यपाल की मंजूरी: 25 अक्टूबर 2024
- लागू: Official Gazette में प्रकाशन की तारीख से; केंद्र के India Code पोर्टल पर मौजूद प्रति पर गजट की तारीख 26 नवंबर 2024 दर्ज है

कौन सी इमारतें दायरे में हैं

धारा 22 साइटों, परिसरों, इमारतों और पंडालों को कम, मध्यम और अधिक आग के खतरे में बांटती है, और ये श्रेणियां राज्य सरकार अधिसूचित करेगी। Act इमारत की परिभाषा व्यापक रखता है: किसी भी काम के लिए इस्तेमाल होने वाला कोई भी ढांचा, अनुमति से बना हो या बिना अनुमति के, उससे जुड़े शेड, गैराज और आउटहाउस समेत।

Act खुद ऊंचाई के दो पैमाने तय करता है:

- 17.5 मीटर तक की स्वतंत्र रिहायशी मंजिलें, जिनके स्टिल्ट केवल पार्किंग के लिए हों, कम ऊंचाई वाली मानी जाती हैं।
- G-1 और G-2 श्रेणी की औद्योगिक इमारतें 21 मीटर तक ऊंची हो सकती हैं, बशर्ते 18 मीटर से ऊपर लोग नियमित रूप से न रहें।

Mohali Buildings Need Fire Clearance Before Completion

दो चरणों में दो सर्टिफिकेट

1. फायर स्कीम: बिल्डिंग प्लान की फायर फाइटिंग स्कीम को Director of Fire and Emergency Services या उनके द्वारा अधिकृत अधिकारी की मंजूरी चाहिए।
2. प्रोविजनल फायर सेफ्टी सर्टिफिकेट: बिल्डिंग प्लान मंजूर होने से पहले लिया जाता है।
3. फाइनल फायर सेफ्टी सर्टिफिकेट: कम्प्लीशन सर्टिफिकेट से पहले लिया जाता है।
4. समय-समय पर रिटर्न: फाइनल सर्टिफिकेट के बाद मालिक या कब्जाधारी रिटर्न भरता है कि इमारत मंजूर प्लान के मुताबिक है और फायर फाइटिंग उपकरण काम कर रहे हैं।

सर्टिफिकेट एक Nominated Authority जारी करती है, यानी गजट अधिसूचना से मान्यता प्राप्त फायर अधिकारी, पूरा आवेदन और तय फीस मिलने पर। लाइसेंसशुदा निजी फर्में, जिन्हें Qualified Agencies कहा जाता है, तैयारी का काम कर सकती हैं, लेकिन Act कहता है कि सर्टिफिकेट जारी करने की शक्ति उन्हें नहीं सौंपी जा सकती। फैसले की समय सीमा Punjab Transparency and Accountability in Delivery of Public Services Act, 2018 के तहत आती है।

सर्टिफिकेट कितने समय तक चलता है

Act कहता है कि फाइनल सर्टिफिकेट आम तौर पर कम से कम तीन साल के लिए वैध होना चाहिए, जब तक नियम किसी खास खतरे की श्रेणी के लिए अलग अवधि तय न करें।

फैक्ट्रियों के लिए पंजाब के उद्योग मंत्री Tarunpreet Singh Sond ने 30 जून 2025 को घोषणा की कि हर साल फायर नवीनीकरण की शर्त हटाई जा रही है, और वैधता खतरे की श्रेणी के अनुसार तय की गई:

- कम खतरे वाले उद्योग: 5 साल (43 तरह के उद्योग बताए गए)
- मध्यम खतरे वाले उद्योग: 3 साल (63 तरह के)
- अधिक खतरे वाले उद्योग: 1 साल, हर साल नवीनीकरण (39 तरह के)

Babushahi और Face2News की 30 जून 2025 की रिपोर्टों के अनुसार इसी घोषणा में औद्योगिक इमारतों की अनुमत ऊंचाई 18 से बढ़ाकर 21 मीटर की गई और फायर प्लान की मंजूरी ऑनलाइन की गई। एक कानूनी अपडेट सेवा इस बदलाव को Punjab Fire and Emergency Services (Validity of Fire Safety Certificate) Rules, 2025, Notification No. 06/05/2025-2LG1/401 के रूप में दर्ज करती है। वैधता की अवधियां इन्हीं रिपोर्टों पर आधारित हैं; MA ने अधिसूचना खुद नहीं पढ़ी।

मालिकों को क्या करते रहना होगा

- National Building Code 2016 के Part III और IV के अनुसार फायर फाइटिंग और जीवन सुरक्षा प्रणालियां लगाना और उन्हें हर समय चालू रखना।
- अधिक खतरे वाली इमारत में एक निजी फायर सेफ्टी मैनेजर नियुक्त करना और फायर अधिकारी को लिखित में बताना। 30 दिन में नियुक्ति न होने पर हर मालिक और कब्जाधारी संयुक्त और अलग-अलग रूप से दोषी माना जाता है।
- मांगे जाने पर फायर अधिकारी को इमारत और उसकी पानी की आपूर्ति की जानकारी देना।

फायर टैक्स की अनुमति है

धारा 28 राज्य को पंजाब में जमीन और इमारतों के सभी मालिकों पर फायर टैक्स लगाने की अनुमति देती है, साथ ही उस टैक्स या प्रॉपर्टी टैक्स पर फायर सेस, जिसे स्थानीय निकाय की मौजूदा टैक्स व्यवस्था से वसूला जाएगा, और आग बुझाने की सेवा के लिए यूजर चार्ज भी। Act कोई दर नहीं बताता, और MA को पढ़े गए पाठ में कोई अधिसूचित दर नहीं मिली।

ध्यान देने वाली बातें

- कम्प्लीशन के समय वैध सर्टिफिकेट बाद में खत्म हो सकता है; इमारत आज दायरे में है या नहीं, यह कम्प्लीशन सर्टिफिकेट से नहीं, मौजूदा सर्टिफिकेट की तारीख से पता चलता है।
- फैक्ट्री के लिए खतरे की श्रेणी तय करती है कि सर्टिफिकेट एक, तीन या पांच साल चलेगा।
- अधिक खतरे वाली इमारत में दुकान या दफ्तर का किरायेदार इस पर निर्भर रहता है कि मालिकों ने फायर सेफ्टी मैनेजर नियुक्त किया है।

MA ने पहले मोहाली के पेइंग गेस्ट घरों और रेस्टोरेंट के फायर सेफ्टी ऑडिट के आदेश और नई फैक्ट्रियों को पांच दिन में मंजूरी पर रिपोर्ट की थी, जिसकी मंजूरियों में फायर सर्टिफिकेट भी शामिल है।

संबंधित लेख

- मोहाली GMADA बिल्डिंग प्लान मंजूरी की फीस और समय सीमा
- पंजाब नई मोहाली फैक्ट्रियों को 5 दिन में मंजूरी देता है
- मोहाली में मकान मालिकों को पेइंग गेस्ट रखने के लिए अनुमति चाहिए

स्रोत: हम जिन स्रोतों का उपयोग करते हैं, वे हमारे Editorial Sources पेज पर दिए गए हैं।

यह लेख India Code पर प्रकाशित Punjab Fire and Emergency Service Act, 2024 (धारा 1 से 31) और सर्टिफिकेट की वैधता पर 30 जून 2025 की रिपोर्टों को पढ़कर लिखा गया है, जिन्हें 21 नवंबर 2026 को पढ़ा गया। यह सामान्य जानकारी है, कानूनी सलाह नहीं; किसी भी इमारत की खतरे की श्रेणी और जिम्मेदारियां अधिसूचित नियमों और फायर विभाग के अपने आकलन पर निर्भर करती हैं।

ਮੋਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਘੱਟ, ਦਰਮਿਆਨੇ ਜਾਂ ਵੱਧ ਅੱਗ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਬਿਲਡਿੰਗ ਪਲਾਨ ਫਾਇਰ ਸੇਫਟੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਪਲੀਸ਼ਨ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। Punjab Fire and Emergency Service Act, 2024 ਅਜਿਹੇ ਦੋ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਮੰਗਦਾ ਹੈ: ਪਲਾਨ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰੋਵਿਜ਼ਨਲ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਅਤੇ ਕੰਪਲੀਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਫਾਈਨਲ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ।

ਇਹ ਨਿਯਮ ਦੁਕਾਨ, ਦਫ਼ਤਰ, ਫੈਕਟਰੀ, ਹੋਟਲ ਜਾਂ ਟਾਵਰ ਖ਼ਰੀਦਣ, ਲੀਜ਼ 'ਤੇ ਲੈਣ ਜਾਂ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਅਹਿਮ ਹੈ। Act ਦੀ ਧਾਰਾ 23 ਹੇਠ ਕੋਈ ਵੀ ਅਥਾਰਟੀ ਫਾਇਰ ਸੇਫਟੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੇ ਸਬੂਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬਿਲਡਿੰਗ ਪਲਾਨ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ, ਕੰਪਲੀਸ਼ਨ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਜਾਂ ਆਕੂਪੈਂਸੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੀ।

ਨਿਯਮ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਕਾਨੂੰਨ

- Act: Punjab Fire and Emergency Service Act, 2024 (Punjab Act No. 12 of 2024)
- ਰਾਜਪਾਲ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ: 25 ਅਕਤੂਬਰ 2024
- ਲਾਗੂ: Official Gazette ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਤੋਂ; ਕੇਂਦਰ ਦੇ India Code ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਕਾਪੀ 'ਤੇ ਗਜ਼ਟ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ 26 ਨਵੰਬਰ 2024 ਦਰਜ ਹੈ

ਕਿਹੜੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨ

ਧਾਰਾ 22 ਸਾਈਟਾਂ, ਅਹਾਤਿਆਂ, ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਤੇ ਪੰਡਾਲਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ, ਦਰਮਿਆਨੇ ਅਤੇ ਵੱਧ ਅੱਗ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੋਟੀਫਾਈ ਕਰੇਗੀ। Act ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਵਿਆਪਕ ਰੱਖਦਾ ਹੈ: ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਢਾਂਚਾ, ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸ਼ੈੱਡ, ਗੈਰਾਜ ਅਤੇ ਆਊਟਹਾਊਸ ਸਮੇਤ।

Act ਖ਼ੁਦ ਉਚਾਈ ਦੇ ਦੋ ਪੈਮਾਨੇ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ:

- 17.5 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਦੀਆਂ ਸੁਤੰਤਰ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਟਿਲਟ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਰਕਿੰਗ ਲਈ ਹੋਣ, ਘੱਟ ਉਚਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
- G-1 ਅਤੇ G-2 ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਦੀਆਂ ਸਨਅਤੀ ਇਮਾਰਤਾਂ 21 ਮੀਟਰ ਤੱਕ ਉੱਚੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਬਸ਼ਰਤੇ 18 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਲੋਕ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾ ਰਹਿਣ।

Mohali Buildings Need Fire Clearance Before Completion

ਦੋ ਪੜਾਵਾਂ 'ਤੇ ਦੋ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ

1. ਫਾਇਰ ਸਕੀਮ: ਬਿਲਡਿੰਗ ਪਲਾਨ ਦੀ ਫਾਇਰ ਫਾਈਟਿੰਗ ਸਕੀਮ ਨੂੰ Director of Fire and Emergency Services ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
2. ਪ੍ਰੋਵਿਜ਼ਨਲ ਫਾਇਰ ਸੇਫਟੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ: ਬਿਲਡਿੰਗ ਪਲਾਨ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3. ਫਾਈਨਲ ਫਾਇਰ ਸੇਫਟੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ: ਕੰਪਲੀਸ਼ਨ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
4. ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਰਿਟਰਨ: ਫਾਈਨਲ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਲਕ ਜਾਂ ਕਾਬਜ਼ ਰਿਟਰਨ ਭਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਮਾਰਤ ਮਨਜ਼ੂਰ ਪਲਾਨ ਮੁਤਾਬਕ ਹੈ ਅਤੇ ਫਾਇਰ ਫਾਈਟਿੰਗ ਉਪਕਰਨ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਇੱਕ Nominated Authority ਜਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਗਜ਼ਟ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਫਾਇਰ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਪੂਰੀ ਅਰਜ਼ੀ ਅਤੇ ਤੈਅ ਫੀਸ ਮਿਲਣ 'ਤੇ। ਲਾਇਸੈਂਸਸ਼ੁਦਾ ਨਿੱਜੀ ਫਰਮਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ Qualified Agencies ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਆਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ Act ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੌਂਪੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਫ਼ੈਸਲੇ ਦੀ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ Punjab Transparency and Accountability in Delivery of Public Services Act, 2018 ਹੇਠ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ

Act ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਫਾਈਨਲ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਲਈ ਵੈਧ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਨਿਯਮ ਕਿਸੇ ਖ਼ਾਸ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਲਈ ਵੱਖਰੀ ਮਿਆਦ ਤੈਅ ਨਾ ਕਰਨ।

ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰੀ Tarunpreet Singh Sond ਨੇ 30 ਜੂਨ 2025 ਨੂੰ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ ਫਾਇਰ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਹਟਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੈਧਤਾ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਮੁਤਾਬਕ ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ:

- ਘੱਟ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੇ ਉਦਯੋਗ: 5 ਸਾਲ (43 ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਉਦਯੋਗ ਦੱਸੇ ਗਏ)
- ਦਰਮਿਆਨੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੇ ਉਦਯੋਗ: 3 ਸਾਲ (63 ਕਿਸਮਾਂ)
- ਵੱਧ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੇ ਉਦਯੋਗ: 1 ਸਾਲ, ਹਰ ਸਾਲ ਨਵੀਨੀਕਰਨ (39 ਕਿਸਮਾਂ)

Babushahi ਅਤੇ Face2News ਦੀਆਂ 30 ਜੂਨ 2025 ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸੇ ਐਲਾਨ ਵਿੱਚ ਸਨਅਤੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਉਚਾਈ 18 ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 21 ਮੀਟਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਫਾਇਰ ਪਲਾਨ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਆਨਲਾਈਨ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇੱਕ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਪਡੇਟ ਸੇਵਾ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ Punjab Fire and Emergency Services (Validity of Fire Safety Certificate) Rules, 2025, Notification No. 06/05/2025-2LG1/401 ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਵੈਧਤਾ ਦੀਆਂ ਮਿਆਦਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ; MA ਨੇ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਖ਼ੁਦ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਿਆ।

ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ

- National Building Code 2016 ਦੇ Part III ਅਤੇ IV ਮੁਤਾਬਕ ਫਾਇਰ ਫਾਈਟਿੰਗ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਲਗਾਉਣਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਸਮੇਂ ਚਾਲੂ ਰੱਖਣਾ।
- ਵੱਧ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਫਾਇਰ ਸੇਫਟੀ ਮੈਨੇਜਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਫਾਇਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਲਿਖਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਸਣਾ। 30 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤੀ ਨਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਹਰ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਕਾਬਜ਼ ਸਾਂਝੇ ਅਤੇ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੋਸ਼ੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਮੰਗੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਫਾਇਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਇਮਾਰਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਾਣੀ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣਾ।

ਫਾਇਰ ਟੈਕਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ

ਧਾਰਾ 28 ਰਾਜ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਾਲਕਾਂ 'ਤੇ ਫਾਇਰ ਟੈਕਸ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਟੈਕਸ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਟੈਕਸ 'ਤੇ ਫਾਇਰ ਸੈੱਸ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਟੈਕਸ ਵਿਵਸਥਾ ਰਾਹੀਂ ਵਸੂਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਯੂਜ਼ਰ ਚਾਰਜ ਵੀ। Act ਕੋਈ ਦਰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ, ਅਤੇ MA ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੇ ਗਏ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨੋਟੀਫਾਈ ਕੀਤੀ ਦਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।

ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ

- ਕੰਪਲੀਸ਼ਨ ਵੇਲੇ ਵੈਧ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਇਮਾਰਤ ਅੱਜ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਕੰਪਲੀਸ਼ਨ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
- ਫੈਕਟਰੀ ਲਈ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਇੱਕ, ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਚੱਲੇਗਾ।
- ਵੱਧ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀ ਇਮਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੁਕਾਨ ਜਾਂ ਦਫ਼ਤਰ ਦਾ ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਇਸ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਲਕਾਂ ਨੇ ਫਾਇਰ ਸੇਫਟੀ ਮੈਨੇਜਰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

MA ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਹਾਲੀ ਦੇ ਪੇਇੰਗ ਗੈਸਟ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਦੇ ਫਾਇਰ ਸੇਫਟੀ ਆਡਿਟ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫਾਇਰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਸੰਬੰਧਿਤ ਲੇਖ

- ਮੋਹਾਲੀ GMADA ਬਿਲਡਿੰਗ ਪਲਾਨ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੀ ਫੀਸ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ
- ਪੰਜਾਬ ਨਵੀਆਂ ਮੋਹਾਲੀ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਨੂੰ 5 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
- ਮੋਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਮਕਾਨ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਪੇਇੰਗ ਗੈਸਟ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਜਾਜ਼ਤ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ

ਸਰੋਤ: ਅਸੀਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਸਾਡੇ Editorial Sources ਪੰਨੇ 'ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਇਹ ਲੇਖ India Code 'ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ Punjab Fire and Emergency Service Act, 2024 (ਧਾਰਾ 1 ਤੋਂ 31) ਅਤੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਬਾਰੇ 30 ਜੂਨ 2025 ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 21 ਨਵੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ; ਕਿਸੇ ਵੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੋਟੀਫਾਈ ਕੀਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਫਾਇਰ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਆਪਣੇ ਮੁਲਾਂਕਣ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।