The Number That Tells the Story

The GMADA dues default register, compiled as of May 31, 2026, puts a number on something the market has known for years: nearly 30 promoters collectively owe over Rs 1,000 crore in unpaid government dues. Most of the defaulting projects were approved by the Greater Mohali Area Development Authority.

The figure covers external development charges, licence fees, and social infrastructure fees — the statutory payments that developers commit to when they receive CLU approvals or project licences from GMADA. The money is owed. The infrastructure those dues were meant to fund in many cases has not been built. And the government is now moving to stop further approvals to these projects while the ED runs a parallel probe into how the underlying CLU permissions were obtained in the first place.

Who Owes What

Official documents accessed by The Tribune revealed that the defaulters include Chandigarh Royale City Promoters Pvt Ltd and Indian Cooperative House Building Society (Suntec City), whose projects are under the ED scanner.

The breakdown splits into two categories. For projects approved under the Punjab Apartment and Property Regulation Act, 1995: at least 13 builders owe over Rs 300 crore. These include Chandigarh Royale City Promoters Pvt Ltd (Rs 47 crore), Bajwa Developers (Rs 150 crore) and Shiwalik Site Planners (Rs 36 crore).

For the larger category of mega projects: at least seven promoters owe the government over Rs 700 crore. These include Bajwa Developers (Rs 377 crore), Janta Land Promoters (Rs 152 crore) and Sukhman Infrastructure (Rs 69 crore).

Bajwa Developers owes over Rs 500 crore alone across both categories, making it the single largest defaulter in the exercise.

₹1,014 Crore Under Dispute: GMADA's Recovery Drive Opens New Questions for Mohali Real Estate

The Complication No One Expected

Mohali AAP MLA and one of the Janta Land promoters, Kulwant Singh, said there was a Supreme Court stay in the case. "I have served a notice on GMADA officials for showing me as a defaulter despite the court stay," he said.

Kulwant Singh's son became Mayor of Mohali's Municipal Corporation on June 9. The MLA being listed among the names in a GMADA dues default register — even with a court stay attached to the case — complicates the political and civic picture that the new administration is trying to project.

It also illustrates the broader industry point. The chairman of the Confederation of Real Estate Developers Associations of India, Jagjit Singh Majha, said a number of builders had deposited the pending dues but these were yet to reflect in the official record as it was being updated. "The proceedings under the Negotiable Instruments Act initiated against the builders whose post-dated cheques were dishonoured have not been dropped despite the default amount being cleared," he said.

The aggregate Rs 1,000 crore number, in other words, is contested from two directions: some entries should not be there because of court orders, and some amounts have been paid but not yet recorded.

The ED Connection

On May 30, the ED arrested Praveen Kansal and Neeraj Kansal, promoters of the Royale group, and builder Ajay Sehgal in a money laundering case linked to the alleged submission of fake consent letters for fraudulently obtaining the CLU for Indian Cooperative House Building Society, in two separate cases.

Both sets of arrested promoters are in the same list of GMADA dues defaulters. That is the convergence that changes the nature of this disclosure. The dues default database is not just a revenue-collection exercise. It is now, inadvertently, a cross-reference document for an active ED investigation.

The investigation comes against the backdrop of long-standing disputes between promoters and GMADA over external development charges and payments. What the ED is examining is whether the pattern of dues default is incidental — cash flow problems in a difficult market — or whether it reflects deliberate diversion of funds collected from buyers away from the statutory payments owed to the authority.

GMADA's Response

The government has moved on the administrative lever available to it. "Instructions have been issued to stop further approvals to the projects under the Punjab Apartment and Property Regulation Act, 1995," said a senior government functionary in the Housing and Urban Development Department.

That directive hits defaulters where it hurts. Approvals under PAPR are what developers need to proceed with each phase of a project — layout changes, additional towers, completion certificates. Blocking those approvals is an enforcement mechanism that does not require a court order. It also creates immediate practical problems for buyers in projects where possession timelines are already delayed.

Another promoter, on condition of anonymity, accused GMADA of double standards. "Those who have deposited a major part of their dues are still waiting for the infrastructure to be developed by GMADA, while those who have large pending dues have been provided with roads and infrastructure," he said.

The underlying dynamic is real regardless of who is making the complaint. GMADA has issued CLUs, collected land-conversion fees, taken early development charges, and in some areas simply not delivered the external infrastructure those fees were meant to fund.

What Buyers in Affected Projects Should Do

This list is public. The names of the defaulting projects are in official GMADA documents. If you have purchased or are considering purchasing a unit in any project in the Mohali corridor, three checks apply:

First: verify whether the project's developer appears in the GMADA dues default list. If it does, confirm whether a court stay applies and what the current status of dues payment is. Get this from the developer in writing.

Second: check RERA Punjab for the project's registration and whether the promoter has filed updated financial disclosures. Outstanding government dues of this scale should be disclosed under RERA's financial transparency requirements.

Third: for buyers already in or approaching possession in Bajwa Developers projects specifically — the Rs 500 crore figure is large enough that it may affect completion certificate timelines. GMADA completion certificates typically require a no-dues clearance. That clearance does not exist currently.

---

Sources
- The Tribune — GMADA flags realtors' Rs 1K crore dues as ED probes CLU gaps, June 15, 2026 (Rajmeet Singh / Tribune News Service)
- The Tribune — ED seeks Chandigarh Royale City project records from GMADA, June 7, 2026
- The Tribune — GMADA land scam: Mohali real estate group promoters sent to 5-day police remand, May 31, 2026

वह संख्या जो कहानी बताती है

31 मई, 2026 तक संकलित GMADA बकाया डिफ़ॉल्ट रजिस्टर, एक ऐसी संख्या प्रस्तुत करता है जिसे बाजार वर्षों से जानता है: लगभग 30 प्रमोटरों पर सरकार को 1,000 करोड़ रुपये से अधिक का अवैतनिक बकाया है। डिफ़ॉल्ट करने वाली अधिकांश परियोजनाओं को ग्रेटर मोहाली एरिया डेवलपमेंट अथॉरिटी द्वारा अनुमोदित किया गया था।

यह आंकड़ा बाहरी विकास शुल्क, लाइसेंस शुल्क और सामाजिक बुनियादी ढांचा शुल्क को कवर करता है - वे वैधानिक भुगतान जो डेवलपर्स CLU अनुमोदन या GMADA से परियोजना लाइसेंस प्राप्त करने पर करने का वचन देते हैं। पैसा बकाया है। वह बुनियादी ढांचा जिसके लिए ये बकाया राशि अभिप्रेत थी, कई मामलों में बनाया नहीं गया है। और सरकार अब इन परियोजनाओं के आगे के अनुमोदन को रोकने की ओर बढ़ रही है, जबकि ED यह जांच कर रहा है कि अंतर्निहित CLU अनुमतियाँ पहली बार में कैसे प्राप्त की गईं।

किस पर कितना बकाया है

द ट्रिब्यून द्वारा प्राप्त आधिकारिक दस्तावेजों से पता चला है कि डिफॉल्टर्स में चंडीगढ़ रॉयल सिटी प्रमोटर्स प्राइवेट लिमिटेड और इंडियन को-ऑपरेटिव हाउस बिल्डिंग सोसाइटी (सनटेक सिटी) शामिल हैं, जिनकी परियोजनाएं ED के दायरे में हैं।

विवरण दो श्रेणियों में विभाजित है। पंजाब अपार्टमेंट एंड प्रॉपर्टी रेगुलेशन एक्ट, 1995 के तहत अनुमोदित परियोजनाओं के लिए: कम से कम 13 बिल्डरों पर 300 करोड़ रुपये से अधिक का बकाया है। इनमें चंडीगढ़ रॉयल सिटी प्रमोटर्स प्राइवेट लिमिटेड (47 करोड़ रुपये), बाजवा डेवलपर्स (150 करोड़ रुपये) और शिवालिक साइट प्लानर्स (36 करोड़ रुपये) शामिल हैं।

मेगा प्रोजेक्ट्स की बड़ी श्रेणी के लिए: कम से कम सात प्रमोटरों पर सरकार का 700 करोड़ रुपये से अधिक बकाया है। इनमें बाजवा डेवलपर्स (377 करोड़ रुपये), जनता लैंड प्रमोटर्स (152 करोड़ रुपये) और सुखमन इंफ्रास्ट्रक्चर (69 करोड़ रुपये) शामिल हैं।

बाजवा डेवलपर्स पर अकेले दोनों श्रेणियों में 500 करोड़ रुपये से अधिक का बकाया है, जो इस अभ्यास में सबसे बड़ा डिफ़ॉल्टर है।

₹1,014 Crore Under Dispute: GMADA's Recovery Drive Opens New Questions for Mohali Real Estate

वह जटिलता जिसकी किसी को उम्मीद नहीं थी

मोहाली के आप विधायक और जनता लैंड प्रमोटर्स में से एक, कुलवंत सिंह ने कहा कि इस मामले में सुप्रीम कोर्ट का स्टे है। "मैंने GMADA अधिकारियों को नोटिस दिया है कि कोर्ट के स्टे के बावजूद उन्होंने मुझे डिफ़ॉल्टर दिखाया," उन्होंने कहा।

कुलवंत सिंह का बेटा 9 जून को मोहाली नगर निगम का महापौर बना। विधायक का नाम GMADA बकाया डिफ़ॉल्ट रजिस्टर में शामिल होना - भले ही मामले में कोर्ट का स्टे हो - राजनीतिक और नागरिक तस्वीर को जटिल बनाता है जिसे नया प्रशासन पेश करने का प्रयास कर रहा है।

यह व्यापक उद्योग के दृष्टिकोण को भी दर्शाता है। कॉन्फेडरेशन ऑफ रियल एस्टेट डेवलपर्स एसोसिएशन ऑफ इंडिया के अध्यक्ष, जगजीत सिंह मजहा ने कहा कि कई बिल्डरों ने लंबित बकाया जमा कर दिया है, लेकिन यह अभी तक आधिकारिक रिकॉर्ड में दर्ज नहीं हुआ है क्योंकि इसे अपडेट किया जा रहा है। "उन बिल्डरों के खिलाफ नेगोशिएबल इंस्ट्रूमेंट्स एक्ट के तहत शुरू की गई कार्यवाही, जिनके पोस्ट-डेटेड चेक बाउंस हुए थे, डिफ़ॉल्ट राशि चुकाए जाने के बावजूद वापस नहीं ली गई है," उन्होंने कहा।

दूसरे शब्दों में, कुल 1,000 करोड़ रुपये के आंकड़े पर दो तरफ से विवाद है: कुछ प्रविष्टियाँ अदालती आदेशों के कारण नहीं होनी चाहिए, और कुछ राशि का भुगतान कर दिया गया है लेकिन अभी तक दर्ज नहीं किया गया है।

ED का कनेक्शन

30 मई को, ED ने रॉयल ग्रुप के प्रमोटरों प्रवीण कंसल और नीरज कंसल, और बिल्डर अजय सहगल को दो अलग-अलग मामलों में, इंडियन को-ऑपरेटिव हाउस बिल्डिंग सोसाइटी के लिए धोखाधड़ी से CLU प्राप्त करने के लिए कथित रूप से नकली सहमति पत्र प्रस्तुत करने से जुड़े मनी लॉन्ड्रिंग मामले में गिरफ्तार किया।

गिरफ्तार किए गए प्रमोटरों के दोनों सेट GMADA बकाया डिफॉल्टर्स की उसी सूची में हैं। यही वह अभिसरण है जो इस खुलासे की प्रकृति को बदल देता है। बकाया डिफ़ॉल्ट डेटाबेस केवल एक राजस्व-संग्रह अभ्यास नहीं है। यह अब, अनजाने में, एक सक्रिय ED जांच के लिए एक क्रॉस-रेफरेंस दस्तावेज़ है।

यह जांच प्रमोटरों और GMADA के बीच बाहरी विकास शुल्क और भुगतानों पर लंबे समय से चले आ रहे विवादों की पृष्ठभूमि में आती है। ED यह जाँच कर रहा है कि क्या बकाया डिफ़ॉल्ट का पैटर्न आकस्मिक है - एक कठिन बाजार में नकदी प्रवाह की समस्याएं - या क्या यह खरीदारों से एकत्रित धन को अधिकारी को देय वैधानिक भुगतानों से जानबूझकर हटाने को दर्शाता है।

GMADA की प्रतिक्रिया

सरकार ने अपने पास उपलब्ध प्रशासनिक लीवर पर कार्रवाई की है। "पंजाब अपार्टमेंट एंड प्रॉपर्टी रेगुलेशन एक्ट, 1995 के तहत परियोजनाओं के आगे के अनुमोदन को रोकने के निर्देश जारी किए गए हैं," आवास और शहरी विकास विभाग में एक वरिष्ठ सरकारी अधिकारी ने कहा।

वह निर्देश डिफॉल्टर्स को वहीं मारता है जहाँ दर्द होता है। PAPR के तहत अनुमोदन वही हैं जिनकी डेवलपर्स को अपनी परियोजना के प्रत्येक चरण के साथ आगे बढ़ने के लिए आवश्यकता होती है - लेआउट परिवर्तन, अतिरिक्त टावर, पूर्णता प्रमाण पत्र। उन अनुमोदनों को अवरुद्ध करना एक प्रवर्तन तंत्र है जिसके लिए अदालती आदेश की आवश्यकता नहीं होती है। यह उन परियोजनाओं में खरीदारों के लिए तत्काल व्यावहारिक समस्याएं भी पैदा करता है जहां कब्जे की समय-सीमा पहले से ही विलंबित है।

एक अन्य प्रमोटर ने, नाम न छापने की शर्त पर, GMADA पर दोहरे मापदंड का आरोप लगाया। "जिन लोगों ने अपने बकाया का एक बड़ा हिस्सा जमा कर दिया है, वे अभी भी GMADA द्वारा विकसित किए जाने वाले बुनियादी ढांचे की प्रतीक्षा कर रहे हैं, जबकि जिनके पास बड़ा लंबित बकाया है, उन्हें सड़कें और बुनियादी ढांचा प्रदान किया गया है," उन्होंने कहा।

अंतर्निहित गतिशीलता वास्तविक है, चाहे शिकायत कोई भी कर रहा हो। GMADA ने CLU जारी किए हैं, भूमि-रूपांतरण शुल्क एकत्र किए हैं, प्रारंभिक विकास शुल्क लिए हैं, और कुछ क्षेत्रों में उस बाहरी बुनियादी ढांचे को वितरित नहीं किया है जिसके लिए ये शुल्क अभिप्रेत थे।

प्रभावित परियोजनाओं में खरीदारों को क्या करना चाहिए

यह सूची सार्वजनिक है। डिफ़ॉल्टिंग परियोजनाओं के नाम आधिकारिक GMADA दस्तावेजों में हैं। यदि आपने मोहाली कॉरिडोर में किसी परियोजना में एक इकाई खरीदी है या खरीदने पर विचार कर रहे हैं, तो तीन जाँचें लागू होती हैं:

पहला: सत्यापित करें कि क्या परियोजना का डेवलपर GMADA बकाया डिफ़ॉल्ट सूची में दिखाई देता है। यदि ऐसा है, तो पुष्टि करें कि क्या कोर्ट का स्टे लागू है और बकाया भुगतान की वर्तमान स्थिति क्या है। यह डेवलपर से लिखित रूप में प्राप्त करें।

दूसरा: परियोजना के पंजीकरण और क्या प्रमोटर ने अद्यतन वित्तीय खुलासे दायर किए हैं, इसके लिए RERA पंजाब की जाँच करें। इस पैमाने के बकाया सरकारी बकाया को RERA की वित्तीय पारदर्शिता आवश्यकताओं के तहत खुलासा किया जाना चाहिए।

तीसरा: विशेष रूप से बाजवा डेवलपर्स परियोजनाओं में पहले से या कब्जे के करीब खरीदारों के लिए - 500 करोड़ रुपये का आंकड़ा इतना बड़ा है कि यह पूर्णता प्रमाण पत्र की समय-सीमा को प्रभावित कर सकता है। GMADA पूर्णता प्रमाण पत्र के लिए आमतौर पर कोई-बकाया नहीं प्रमाण पत्र की आवश्यकता होती है। वह प्रमाण पत्र वर्तमान में मौजूद नहीं है।

---

स्रोत
- द ट्रिब्यून — GMADA ने रियल्टर्स के 1,000 करोड़ रुपये के बकाया को चिन्हित किया, ED CLU अंतराल की जांच कर रहा है, 15 जून, 2026 (राजमीत सिंह / ट्रिब्यून न्यूज सर्विस)
- द ट्रिब्यून — ED ने GMADA से चंडीगढ़ रॉयल सिटी प्रोजेक्ट रिकॉर्ड मांगे, 7 जून, 2026
- द ट्रिब्यून — GMADA भूमि घोटाला: मोहाली रियल एस्टेट ग्रुप के प्रमोटर 5 दिन की पुलिस रिमांड पर भेजे गए, 31 मई, 2026

ਉਹ ਅੰਕੜਾ ਜੋ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ

GMADA ਦੇ ਬਕਾਇਆ ਡਿਫਾਲਟ ਰਜਿਸਟਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ 31 ਮਈ 2026 ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਅੰਕੜਾ ਦਰਜ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ: ਲਗਭਗ 30 ਪ੍ਰਮੋਟਰਾਂ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ 1,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਦਾ ਨਾ ਕੀਤੇ ਬਕਾਏ ਹਨ। ਡਿਫਾਲਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ Greater Mohali Area Development Authority ਦੁਆਰਾ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਬਾਹਰੀ ਵਿਕਾਸ ਚਾਰਜ, ਲਾਇਸੈਂਸ ਫੀਸਾਂ, ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਫੀਸਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਉਹ ਵੈਧਾਨਿਕ ਭੁਗਤਾਨ ਜੋ ਡਿਵੈਲਪਰ GMADA ਤੋਂ CLU ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ ਜਾਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਾਇਸੈਂਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਕਰਨ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪੈਸਾ ਬਕਾਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਇਹ ਬਕਾਏ ਫੰਡ ਕੀਤੇ ਜਾਣੇ ਸਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਤੇ ਹੁਣ ਸਰਕਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ ਦੇਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ED ਇਹ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਵਿੱਚ CLU ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।

ਕਿਸ 'ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਬਕਾਇਆ ਹੈ

The Tribune ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਧਿਕਾਰਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਡਿਫਾਲਟ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ Chandigarh Royale City Promoters Pvt Ltd ਅਤੇ Indian Cooperative House Building Society (Suntec City) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ED ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਧੀਨ ਹਨ।

ਇਹ ਵੰਡ ਦੋ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। Punjab Apartment and Property Regulation Act, 1995 ਅਧੀਨ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ: ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 13 ਬਿਲਡਰਾਂ 'ਤੇ 300 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਕਾਇਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ Chandigarh Royale City Promoters Pvt Ltd (47 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ), Bajwa Developers (150 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ) ਅਤੇ Shiwalik Site Planners (36 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

ਮੈਗਾ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਲਈ: ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 7 ਪ੍ਰਮੋਟਰਾਂ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ 700 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਕਾਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ Bajwa Developers (377 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ), Janta Land Promoters (152 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ) ਅਤੇ Sukhman Infrastructure (69 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।

Bajwa Developers 'ਤੇ ਦੋਵਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 500 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਕਾਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਡਿਫਾਲਟਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

₹1,014 Crore Under Dispute: GMADA's Recovery Drive Opens New Questions for Mohali Real Estate

ਉਹ ਪੇਚੀਦਗੀ ਜਿਸਦੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਸੀ

ਮੁਹਾਲੀ ਦੇ AAP ਵਿਧਾਇਕ ਅਤੇ Janta Land ਦੇ ਪ੍ਰਮੋਟਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦਾ ਸਟੇਅ ਹੈ। "ਮੈਂ GMADA ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸਟੇਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੈਨੂੰ ਡਿਫਾਲਟਰ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ," ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।

ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਪੁੱਤਰ 9 ਜੂਨ ਨੂੰ ਮੁਹਾਲੀ ਦੀ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਦਾ ਮੇਅਰ ਬਣਿਆ ਸੀ। GMADA ਦੇ ਬਕਾਇਆ ਡਿਫਾਲਟ ਰਜਿਸਟਰ ਵਿੱਚ ਵਿਧਾਇਕ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ — ਭਾਵੇਂ ਕੇਸ ਨਾਲ ਕੋਰਟ ਦਾ ਸਟੇਅ ਜੁੜਿਆ ਹੋਵੇ — ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਉਦਯੋਗ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। Confederation of Real Estate Developers Associations of India ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ, ਜਗਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਾਝਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਿਲਡਰਾਂ ਨੇ ਬਕਾਏ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਅਜੇ ਵੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। "ਉਹਨਾਂ ਬਿਲਡਰਾਂ ਵਿਰੁੱਧ Negotiable Instruments Act ਅਧੀਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਾਰਵਾਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੋਸਟ-ਡੇਟਡ ਚੈੱਕ ਬੇਨਕਾਬ ਹੋਏ ਸਨ, ਬਕਾਏ ਦੀ ਰਕਮ ਕਲੀਅਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ," ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।

ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਕੁੱਲ 1,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਦੋ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵਿਵਾਦਿਤ ਹੈ: ਕੁਝ ਐਂਟਰੀਆਂ ਕੋਰਟ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਰਕਮਾਂ ਅਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਦਰਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।

ED ਦਾ ਸਬੰਧ

30 ਮਈ ਨੂੰ, ED ਨੇ Royale ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਪ੍ਰਮੋਟਰਾਂ ਪ੍ਰਵੀਨ ਕਾਂਸਲ ਅਤੇ ਨੀਰਜ ਕਾਂਸਲ, ਅਤੇ ਬਿਲਡਰ ਅਜੈ ਸਹਿਗਲ ਨੂੰ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, Indian Cooperative House Building Society ਲਈ CLU ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾਅਲੀ ਸਹਿਮਤੀ ਪੱਤਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਗ੍ਰਿਫਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦੋਵਾਂ ਪ੍ਰਮੋਟਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ GMADA ਦੇ ਬਕਾਇਆ ਡਿਫਾਲਟਰਾਂ ਦੀ ਉਸੇ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਇਹ ਉਹ ਅਭਿਸਰਣ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਖੁਲਾਸੇ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਬਕਾਇਆ ਡਿਫਾਲਟ ਡੇਟਾਬੇਸ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਮਾਲੀਆ-ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹੁਣ, ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ED ਜਾਂਚ ਲਈ ਇੱਕ ਕਰਾਸ-ਰੈਫਰੈਂਸ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਜਾਂਚ ਪ੍ਰਮੋਟਰਾਂ ਅਤੇ GMADA ਵਿਚਕਾਰ ਬਾਹਰੀ ਵਿਕਾਸ ਚਾਰਜ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ED ਜੋ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਬਕਾਇਆ ਡਿਫਾਲਟ ਦਾ ਪੈਟਰਨ ਆਮ ਹੈ — ਇੱਕ ਔਖੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨਕਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ — ਜਾਂ ਕੀ ਇਹ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਫੰਡਾਂ ਨੂੰ ਅਥਾਰਟੀ ਨੂੰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵੈਧਾਨਿਕ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

GMADA ਦਾ ਜਵਾਬ

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਉਪਲਬਧ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਹਥਿਆਰ 'ਤੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। "Punjab Apartment and Property Regulation Act, 1995 ਅਧੀਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ ਦੇਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਹਦਾਇਤਾਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ," ਹਾਊਸਿੰਗ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੀਨੀਅਰ ਸਰਕਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ।

ਇਹ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਡਿਫਾਲਟਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਮਾਰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਦੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। PAPR ਅਧੀਨ ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ ਉਹ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਡਿਵੈਲਪਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਹਰੇਕ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ — ਲੇਆਉਟ ਬਦਲਾਅ, ਵਾਧੂ ਟਾਵਰ, ਕੰਪਲੀਸ਼ਨ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਇੱਕ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹੈ ਜਿਸ ਲਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਵਿਹਾਰਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਬਜ਼ੇ ਦੀਆਂ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾਵਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਹਨ।

ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਨੇ, ਗੁਮਨਾਮ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸ਼ਰਤ 'ਤੇ, GMADA 'ਤੇ ਦੋਹਰੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ। "ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਕਾਏ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ GMADA ਦੁਆਰਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਵੱਡੇ ਬਕਾਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ," ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ।

ਅੰਤਰਲੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਅਸਲੀ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੌਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। GMADA ਨੇ CLU ਜਾਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜ਼ਮੀਨ-ਪਰਿਵਰਤਨ ਫੀਸਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਵਿਕਾਸ ਚਾਰਜ ਲਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਾਹਰੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਬਸ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਲਈ ਇਹ ਫੀਸਾਂ ਫੰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਸਨ।

ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ

ਇਹ ਸੂਚੀ ਜਨਤਕ ਹੈ। ਡਿਫਾਲਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਧਿਕਾਰਤ GMADA ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਮੁਹਾਲੀ ਕੋਰੀਡੋਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਯੂਨਿਟ ਖਰੀਦਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਖਰੀਦਣ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਿੰਨ ਜਾਂਚਾਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ:

ਪਹਿਲਾਂ: ਪਤਾ ਕਰੋ ਕਿ ਕੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਡਿਵੈਲਪਰ GMADA ਦੇ ਬਕਾਇਆ ਡਿਫਾਲਟ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ ਕਿ ਕੀ ਕੋਈ ਕੋਰਟ ਸਟੇਅ ਲਾਗੂ ਹੈ ਅਤੇ ਬਕਾਏ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਕੀ ਹੈ। ਇਹ ਡਿਵੈਲਪਰ ਤੋਂ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ।

ਦੂਜਾ: ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਕੀ ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਨੇ ਅਪਡੇਟ ਕੀਤੇ ਵਿੱਤੀ ਖੁਲਾਸੇ ਦਾਇਰ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਲਈ RERA Punjab ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ। ਇਸ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਬਕਾਏ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰਚੇ RERA ਦੀਆਂ ਵਿੱਤੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਲੋੜਾਂ ਅਧੀਨ ਖੁਲਾਸੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਤੀਜਾ: Bajwa Developers ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਜਾਂ ਕਬਜ਼ੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਲਈ — 500 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਇੰਨਾ ਵੱਡਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੰਪਲੀਸ਼ਨ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੀਆਂ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। GMADA ਦੇ ਕੰਪਲੀਸ਼ਨ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟਾਂ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੋਈ-ਬਕਾਇਆ-ਨਹੀਂ ਕਲੀਅਰੈਂਸ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਲੀਅਰੈਂਸ ਇਸ ਸਮੇਂ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।

---

ਸਰੋਤ
- The Tribune — GMADA flags realtors' Rs 1K crore dues as ED probes CLU gaps, 15 ਜੂਨ 2026 (ਰਾਜਮੀਤ ਸਿੰਘ / Tribune News Service)
- The Tribune — ED seeks Chandigarh Royale City project records from GMADA, 7 ਜੂਨ 2026
- The Tribune — GMADA land scam: Mohali real estate group promoters sent to 5-day police remand, 31 ਮਈ 2026